Last van pollen

Bedenkingen en hersenkronkels

Vandaag in de krant:

51 procent, of iets meer dan de helft van de Belgen zegt het maximum te doen om efficiënt om te springen met energie en ‘planeetvriendelijk’ te zijn. Ten minste, als we mogen voortgaan op een beperkte internetpeiling van MSN bij 400 bezoekers van de portaalsite.

400 gebruikers van één bepaalde website, en dat is de basis voor een peiling?

Ik krijg de kriebels van al die polls en peilingen die tegenwoordig overal te pas en te onpas worden uitgevoerd, en als wetenschap worden verkocht.

Een verkiezingspeiling, zoals die met de regelmaat van de klok door grote media als De Standaard en de VRT worden gepubliceerd, wordt uitgevoerd door een onderzoeksbureau dat weet waarmee het bezig is. Daar zit werk en onderzoek achter om – zoals dat heet – een representatieve steekproef te bekomen. Men zoekt 1.000 Vlamingen, waarvan men ervan uitgaat dat ze als groep een zelfde soort samenstelling vertonen als de 6 miljoen andere. Men vraagt die 1.000 Vlamingen hun gedacht, men interpoleert wat, en zo krijgt men een peiling.

Dat is een peiling die uitgevoerd is door een professioneel bureau. En zelfs zo’n professionele peiling slaat de bal vaak mis, en krijgt de nodige kritiek te verwerken. Geen enkele peiling had het SP.A-bloedbad van de jongste verkiezingen voorspeld. 1.000 mensen, het blijft een belachelijk kleine groep (0,01 %) om te raden wat de hele bevolking denkt.

Tot zover de professionele peilingen. En dan nu de internet-poll, het nieuwste type peiling waarvan je er elke dag honderden ziet opduiken. Een vraag die verschijnt op een website, met een beperkt aantal, vaak ondoordachte, antwoordmogelijkheden. En waar iedereen die zin heeft op kan stemmen. Of zelfs meerdere keren op kan stemmen.

Het is leuke spielerei, zo’n online poll, en om de bezoekers van je website eens te bevragen over iets lolligs, kortom voor de fun, kan het geen kwaad. Maar die ‘leuke’ polls worden tegenwoordig vaker en vaker als professionele peilingen behandeld.

Representatieve steekproef? Nog in geen duizend jaar!
Vergelijk het hiermee: ik organiseer een poll op mijn blog met de vraag “Bezit u zelf een blog?”. De antwoordmogelijkheden zijn:

  • ja
  • neen
  • ik weet niet wat een blog is

Ik weet uit ervaring dat heel wat lezers van mijn blog zelf bloggers zijn, en laten we er nog eens extra van uit gaan dat het vooral die mensen zijn die zo’n poll wel leuk vinden.

37 mensen antwoorden. 30 mensen antwoorden ja, 5 lezers antwoorden neen en de overige 2 antwoorden dat ze niet weten wat een blog is.

De volgende dag publiceer ik de resultaten van mijn onderzoek. Spectaculair! 81,1% van de Vlamingen bezit zelf een blog (dat zijn er 4.912.190 – bijna 5 miljoen!). Slechts 5,4% van de bevolking weet niet wat een blog is.

Op dezelfde manier kan ik naar het geslacht van mijn bezoekers peilen en zeggen dat 89% van de Vlamingen mannen zijn, 7% vrouwen en dat de overige 4% zijn geslacht niet kent. Onthutsend!

Okee, ‘t is wat geridiculiseerd, maar internetgebruikers zijn een specifieke deelgroep van onze bevolking. Bezoekers van een bepaalde site (zoals MSN, uit het bovenstaande voorbeeld) zijn daar een selecte subgroep van, en bezoekers die de moeite nemen om een poll in te vullen zijn nóg eens een subgroep van die subgroep. 400 pollgebruikers van MSN kunnen ónmogelijk zeggen wat de Vlaming denkt over planeetvriendelijkheid.

Volgens Wikipedia formuleert Jelleke Bethlehem, methodoloog bij het CBS, het als volgt:

Je probeert iets te zeggen over een populatie vissen in twee vijvers, door een steekproef te nemen uit één vijver, en dan alleen van de vissen die uit het water springen.

Dus alstublieft, stop met het zinloze gepoll en gepeil, en vooral: stop met er onzinnige conclusies uit te trekken. Als De Standaard of een andere website een poll organiseert, dan is dat voor de fun. En de resultaten, die zeggen iets over de pollgebruikers van die website. Maar alstublieft niet over de Vlamingen.

Zullen we anders een referendum organiseren?

One thought on “Last van pollen

  1. En dan heb je het nog over ietwat neutrale polls. Als op de een of andere site een politiek getinte poll verschijnt kan je er vanop aan dat het nieuws zich razendsnel over allerhande fora en nieuwsgroepen verspreidt en de uitslag van de poll toevallig richting rechterflank begint uit te slaan.

Reageer!